يوسف شاهين فيلمساز سرشناس مصري کسي که به مدت چند دهه نماد سينماي متفاوت و انديشمند عرب شناخته مي شد، سرانجام ديروز بعد از چندين سال کشمکش با بيماري درگذشت.

شاهين هنگام مرگ 82 سال داشت و از شش هفته پيش به دليل خونريزي مغزي به کما رفته بود. او با حدود شش دهه فعاليت در دنياي سينما چهره يي جنجالي از خود ترسيم کرد و همواره از منتقدان سياست هاي خارجي امريکا همين طور مصر و دنياي عرب بود. شاهين در عين حال با کشف عمر شريف و ارتقاي موقعيت کاري زمينه هاي حضور اين بازيگر مصري را در هاليوود و بازي در فيلم هايي چون «لورنس عربستان» و «دکتر ژيواگو» فراهم کرد. شاهين 25 ژانويه 1926 در اسکندريه از مادري يوناني و پدري لبناني به دنيا آمد و بعدها در کالج ويکتوريا تحصيل کرد. او پس از يک سال تحصيل در دانشگاه اسکندريه به امريکا رفت و در تئاتر پاسادنا در کاليفرنيا در رشته بازيگري ثبت نام کرد. شاهين بعدها به مصر بازگشت و اولين فيلمش را با نام «بابا امين» در سال 1950 ساخت.

فيلمساز مصري يک سال بعد با «پسر نيل» براي اولين بار در جشنواره فيلم کن حضور يافت. «خورشيد سوزان» (1954)، «زمين» (1969)، «خداحافظ بناپارت» (1985)، «سرنوشت» (1997) و «ديگر» (1999) ديگر فيلم هايي هستند که در تمام اين سال ها از شاهين در جشنواره کن به نمايش درآمده اند. او که بيش از 40 فيلم در کارنامه دارد، در 1979 براي فيلم «اسکندريه... چرا؟»

خرس نقره يي جايزه ويژه هيات داوران جشنواره فيلم برلين را از آن خود کرد. کارگردان معروف مصري به دليل بيماري شديد نتوانست آخرين فيلم خود «هرج و مرج» را تمام کند و خالد يوسف فيلمساز هموطن او اين فيلم را به پايان رساند که اولين بار در دنيا سپتامبر پيش در جشنواره فيلم تورنتو پخش شد.

او در 1997 در پنجاهمين سالگرد برگزاري جشنواره فيلم کن جايزه يک عمر دستاورد هنري را گرفت. شاهين در طول دوران فيلمسازي حدود چهل فيلم کارگرداني کرد و به مدت چهار سال نيز در اواسط دهه 60 ميلادي به صورت تبعيد در خارج از کشورش به سر مي برد.

در ميان فيلم هاي اخير شاهين، سه فيلم «مهاجر»، «سرنوشت» و «ديگر» در سطح جهاني بسيار مورد توجه قرار گرفت. او در اين فيلم ها به موضوعاتي چون تساهل و تمايز ميان بنيادگرايي مذهبي و تروريسم مي پردازد. شاهين همواره از منتقدان سياست هاي خارجي امريکا و دنياي عرب بوده و هميشه با مقامات مصري مشکل داشته است. در دوراني که بسياري از همکاران شاهين در سينماي مصر از کمک دولت بهره مند مي شدند، او از نخستين فيلمسازاني بود که فيلم هايش را با سرمايه اروپايي ها مي ساخت.

شاهين ادعا کرد پس از فيلم هنري «گنجشک» در 1972 که در آن از فساد جناح هاي سياسي در مصر انتقاد کرد و آن را عامل شکست اعراب در جنگ شش روزه با اسرائيل دانست، کمک دولت به او قطع شد. رئيس جمهور فرانسه ديروز ساعاتي پس از درگذشت شاهين با ارسال پيام تسليتي از شخصيت وي تقدير و ستايش کرد.

«نيکلا سارکوزي» طي بيانيه يي اعلام کرد؛ هنر هفتم يکي از مشهورترين چهره هاي خود را از دست داد. يوسف شاهين علاقه خاصي به مصر داشت اما در عين حال فردي اجتماعي، واقع گرا و متعهد بود. در اين بيانيه همچنين آمده است؛ استعداد شاهين اين امکان را براي وي فراهم مي ساخت تا اشکال و انواع اصطلاحات هنري را گسترش و توسعه دهد و همه نوع فيلم توليد کند